Mùi quê hương, mùi cứt trâu

Nếu có cuốn từ điển về mùi, thì lục rách cuốn từ điển đó bạn cũng sẽ không tìm thấy cái định nghĩa loại mùi mang tên … quê hương, bởi nó là một “dạng” mùi thuộc về ký ức, thuộc về “những điều cũ kỹ” hoặc được “hửi” bằng mũi của những người yêu-mến quê hương.

Mình có thói quen là mỗi lần về quê, vừa vào địa phận Tiền Giang là mình tháo khẩu trang ra, để gió lòng vào nón bảo hiểm, mình thì say sưa ngửi thứ mùi của lúa, của cây cỏ, của sình lầy, của đồng quê… Thứ mùi ấy thật dễ chịu, làm căng phồng cả phổi, làm cho lồng ngực bỗng rộn ràng như trẻ thơ đón mẹ đi chợ về.

Đó là mùi khói đốt đồng, khói trắng bao trùm hết một khúc lộ; mùi lúa mới trổ bông hăng hắc xa xăm; mùi nồi cháo lòng ngun ngút khói thơm phức của cô Bảy Xíu đầu chợ; mùi nước mưa được hứng bằng mái lá hơi hăng mà xối lên một phát thì rôm sảy lặn hết trọi…

Đó là mùi mấy cây đước, cây dầu gió được ngâm dưới ao mấy năm trời, được móc lên phơi khô để làm cột nhà. Đước ngâm càng lâu càng chắc, bùn sình thấm vào thành màu đen mun dòm chắc chắn lại không bị mối mọt. Cái thứ mùi của loại nầy vừa thum thủm khó chịu nhưng quên không đặng.

À, có một thứ mùi bảo đảm các cụ ông cụ bà dầu có đi xa hằng mấy chục năm vẫn phải nhớ, đó là mùi cứt trâu. Có lần một người chú Việt Kiều ở xa đã rơi nước mắt khi thấy… bãi cứt trâu bên đường, cái mùi hăng hăng đặc trưng của nó, chú nhớ về thời ông nội chú còn sống, bên hiên nhà có nuôi một con trâu, mỗi khi từ Sài Gòn về quê chú lại vẫn dắt trâu ra đồng…

Ngày nay “nông thôn mới” đã hô biến những con trâu mất tiêu, trâu không còn thì làm gì có ..cứt mà hửi, đường làng bê tông hóa, hàng rào B 40 bê tông cao ngút thay thế hàng rào dâm bụt, hàng rào tre thửa nào.

Vô nông thôn nắng cháy da, tiếng loa Boss xập xình “Phận là con gái…” tra tấn lòi lổ nhỉ. Hỏi trâu bò đâu hết rồi thì được trả lời “Bây giờ ai nuôi trâu nữa cha nội ơi”. Đôi lúc chợt buồn, có khi mơi mốt muốn hửi mùi cứt trâu phải vô khu … du lịch.

Nhớ mùi cứt trâu quá!

Phong Việt

(18+) Nói thử coi ai lẹo lưỡi?

Hôm rồi mình phát hiện ra một công cụ của WordPress mà nào giờ mình không để ý: WP cho phép mình lấy thống kê những từ khóa mà mọi người hây xử dụng khi tìm kiếm trang blog nầy. Thiệt ngạc nhiên, đó không phải những bài về văn hóa hây lịch sử hây viết, mà là về một chủ đề hơi “bậy bậy” – từ điển tên lái, bài đó ở đây.

Bởi vậy cho nên, hôm nay viết bài nầy, cũng chủ đề tương tự nhưng hơi khác khác xíu: “nói nhanh lẹo lưỡi” – Tongue twister. Yêu cầu hết sức đơn giản: bạn cứ nói với tốc độ nhanh, lập lại liên tục, ai nói sai sẽ thua.

Mà hình như môn nầy cũng được mấy trường sân khấu dạy cho mấy bạn diễn viên. Mình thì mình không rành, chỉ là lâu lâu mình móc ra lúc cần .. tào lao :))

Thử ha, cấp độ từ nhẹ tăng dần tới nặng

  1. Anh Thanh ăn sắn, chị Hạnh ăn hành
  2. Lúa nếp là lúa nếp làng, lúa lên lớp lớp lòng nàng lâng lâng
  3. Lính lên lính lấy lưỡi liềm lính lấy lộn lưỡi lê lính lên lầu lấy lại
  4. Năm nay nóng nực nam nữ lên núi nặn nồi niêu nằm lẫn lộn
  5. Một ông voi lên đèo đẽo đá, hai ông voi xuống đẽo đá đèo, ba ông voi lên đèo đẽo đá, bốn ông voi xuống đẽo đá đèo
  6. Một cây chuối đọt xụ, hai cây chuối xụ đọt, ba cây chuối đọt xụ,….. , mười cây chuối xụ đọt….
  7. Ông bụt ở chùa Bùi cầm bùa đuổi chuột, ở chùa Bùi có ông bụt  cầm bùa đuổi chuột….
  8. Con lươn nó luồn qua lườn, con lươn nó luồn qua lườn,…
  9. Dồn dập dập dồn dồn lập lập dồn dồn dập dập dồn….
  10. Liềm chị lộn liềm em, liềm em lộn liềm chị….
  11. Bắt con cọp bỏ vô cặp bóp con cọp, Bắt con cọp bỏ vô cặp bóp con cọp,…
  12. Tay bắt con cọp, tay bóp con cọp; tay bắt con cọp tay bóp con cọp
  13. Một con rồng lộn, hai con lộn rồng, ba con rồng lộn, bốn con lộn rồng….

 

Tạm thời có nhiêu đó, anh em đi qua lợi thấy có câu nào hay thì bổ sung cho, mình cảm ơn.

Mình trong sáng viết tiếng Việt có nghĩa, ai hiểu sao hiểu nha 🙂

Tống tửu Đơn Hùng Tín

  • Tống: chia tay, tiễn biệt
  • Tửu: rượu
  • Đơn Hùng Tín: tên một nhân vật

Theo Thuyết Đường, Đơn Hùng Tín , trang chủ Nhị Hiền trang, là 1 Mạnh Thường Quân, kết nghĩa anh em và giúp đỡ rất nhiều cho Tần Thúc Bảo, La Thành, Trình Giảo Kim, …

Về sau, các ông này đều đi đầu Đường. Đơn Hùng Tín thì đầu quân Vương Thế Xung, một mình một ngựa đi giết Đường Thế Dân, lúc sau trúng mưu bị bắt, kiên quyết không hàng nên bị đem ra chém. La Thành là người xung phong chém Tín vì vốn có sự ghét từ xưa. Trước khi chém mới có màn “Tống Tửu” của mỗi người do tình huynh đệ trước đây. Lúc đó Đơn Hùng Tín chỉ uống ly của Trình Giảo Kim, còn lại đều không nhận. Khi La Thành rót rượu cho Nhị Ca mình uống, Đơn Nhị Ca chê là thằng phản bạn, “Khẩu phật tâm xà; nuôi ong tay áo nuôi khỉ dòm nhà”, không thèm uống.

Tần Thúc Bảo nghe tin chạy về nhưng đã muộn, mới có màn “Khóc Bạn” Đơn Hùng Tín.

Ân oán giữa Đơn Hùng Tín, tướng tinh Thanh Long, và La Thành, tướng tinh Bạch Hổ, còn kéo dài đến mấy đời sau. Đơn Hùng Tín oán Đường Vương, quyết tâm phá nhà Đường, sau đầu thai làm Cáp Tô Văn còn La Thành đầu thai thành Tiết Nhơn Quý đánh nhau mấy chập.

Cáp Tô Văn thua chết, lại đầu thai thành Dương Phàm, aka chồng hứa hôn của Phàn Lê Huê đó, dùng phép làm Tiết Đinh San bắn chết Tiết Nhơn Quý, coi như đã trả nợ xong (coi tuồng Tiết Đinh San cầu Phàn Lê Huê) . Ai ngờ Tiết Ứng Luông lại giết Dương Phàm, nên nợ vẫn còn.

Dương Phàm này đầu thai thành Tiết Cương, là nguyên nhân cả nhà họ Tiết bị chém.


Trong bản nầy có nhiều thành ngữ khá hay:

  • Thố tử hồ bi tri loại: là con thỏ chết thì con chồn thương xót, đồng loại thì thương xót nhau.
  • Thiên niên mai cốt bất mai tu : Mai là chôn còn tu là xấu hổ, ý là ngàn năm chôn xương chớ không chôn được tiếng xấu, cùng nghĩa với câu cọp chết để da người chết để tiếng.
  • Tiền đồng tịch kim bằng cộng lạc, hậu lâm nguy bất kiến đệ huynh: lúc đầu là anh em chia ngọt xẻ bùi, lúc lâm nguy anh em thân thiết cũng không muốn gặp.
  • Ninh thọ tử, bất ninh thọ nhục: Thà chịu chết chứ không chịu nhục
  • Nhơn phi nghĩa bất giao, vật phi nghĩa bất thủ: đứa bất nghĩa thì đek chơi, đồ bất chánh thì đek lấy. Phải có sĩ diện
  • Dưỡng hổ di họa, phóng ngư nhập thủy túng hổ quy sơn: nuôi cọp khiến sau này gặp nạn. Thả cá vào biển, thả cọp về núi. Bắt tướng giặc mà thả đi, thì khôn trông bắt đặng nữa, lại còn phải lo nỗi nó vềmà lập trận khác.
  • Chó nhà đạo chích còn sủa vua Nghiêu (Chích khuyễn phệ Nghiêu): chó sủa vì lạ mặt, không phải vì ông Nghiêu bất nhơn ; làm tôi ai thì biết nấy.

Nghe bản nầy của Diệp Lang ca theo điệu Xuân Tình, đoạn Đơn Hùng Tín chia tay Trình Giảo Kim, cũng như chửi vô mặt La Thành như thằng phản bạn.

Bật bản này lên, nhắm mắt lại, nuốt từng chữ trong lời ca hòa theo điệu Xuân Tình. Thấm thía sự đời, hay!

 

Hàn Quốc: mùa bông anh đào

Lần trở lại Hàn Quốc sau 7 năm, quá nhiều nhiều thay đổi.

Cũng thiệt may mắn khi trở lại đúng mùa bông anh đào nở, rợp cả vùng trời 🙂

Biểu tình ủng hộ Nữ tổng thống Park

Trai Hàn Xảng :))

 

Mùa bông so đũa

Người Nam Kỳ mình vốn là dân khẩn hoang, ông bà xuất xứ lưu dân nên ăn rất nhiều rau cỏ, từ rau dại tới rau trồng. Trong bữa ăn người Nam lúc nào cũng có rau. Người Nam kêu hoa là bông, có thói quen bẻ bông làm đồ ăn. Kể ra có hàng chục loại bông từ bông bí, bông mướp, bông cải, bông hẹ, bông điên điển…

Bữa cơm dân Nam Kỳ xưa rất dễ dàng kiếm ra rau rác, ra mương, ra kinh bắt vài con cá, ra mé hè bẻ vài nắm rau, tiện thể ngắt vài đọt bầu, hái chừng chục cái bông so đũa, nhổ mấy cọng bông súng là có nồi canh chua bự chảng bốc khói thơm phức

Không gì bằng cá nấu canh
Bỏ bông so đũa mới rành dân quê


Có một loại cây cũng thuộc loại mọc hoang bên hè, bên hàng rào, trong vườn của dân Nam, thuộc loại cây tạp, nhưng có cái bông bá đạo tôn vinh nồi canh chua cá đồng lên hàng nức tiếng đó là cây s
o đũa.


So đũa có bông thường vào tháng 9 tháng 10 âm lịch, tức là mùa nước ngập. Nó ra bông sau bông điên điển. Thành thử ra hết mùa điên điển canh chua cá linh thì dân Nam có so đũa nấu canh chua với cá rô, cá lóc đồng. Đặc biệt h
ằng năm bông so đũa chỉ ra hoa một lần. Đến cuối mùa, mỗi cành cây đều mang nặng những trái dài thon thả, đều đặn giống như những chiếc đũa cặp đôi treo lủng lẳng trên cành. Theo truyền miệng trong dân gian, có nhiều cặp trai gái yêu nhau đã mượn mùa bông so đũa để hẹn hò

Ra giêng so đũa thành đôi

thì mình sẽ lấy, thành đôi vợ chồng

Hồi còn nhớ mình nhớ cứ mỗi mùa nầy là cả đám con nít trong xóm hay rủ nhau đi hái so đũa, nhứt là mớ so đũa mọc hoang ngoài mấy gò mã. Cả đám trốn ngủ trưa rồi tụm năm tụm ba hì hụi đi hái bông. Hái bông so đũa rất vui, có đứa trèo lên cây với tay bẻ cả nhánh quăng xuống đất, có đứa dùng sào dài làm bằng nhánh cây bình bát để giựt từng chùm bông. Bọn con gái không biết trèo thì ngồi dưới gốc cây chờ những chùm bông trắng nõn rơi xuống rồi cùng nhau lượm bỏ vào giỏ, rồi nhí nhảnh cài lên mái tóc mình một chùm bông trắng muốt, hả hê vui đùa một cách hồn nhiên. Chỉ có thế thôi mà sao tôi cứ nhớ mãi.


Bông so đũa có mùi ngọt nhẫn nhẫn rất đặc biệt trong nồi canh chua, cái vị của riêng nó mà không có bông nào bì được. Giờ đây có đủ loại bông, hết trắng tới đỏ nhưng hương vị không còn như xưa nữa.

Bây giờ xa quê (mặc dầu không xa lắm), trở về trong giây phút chạnh lòng, tôi lại thèm một nồi canh chua cá đồng nấu với bông so đũa do chính tay mẹ mình chăm chút. Tiếc rằng cuộc sống cũng như một dòng chảy mang theo tất cả những vui buồn khiến cho chúng ta phải xa quê, xa kỷ niệm để cứ mỗi mùa bông so đũa đến, tâm hồn lại tràn ngập nhớ nhung.

Phong Việt

Giỗ ông Định ở Gò Công

Cách đây mấy bữa là giỗ ông Trương Định, đi dọc Gò Công thỉnh thoảng sẽ thấy nhà dân bên đường đem hình ông ra trước nhà lập bàn hương án với nhang đèn, trái cây rất nghiêm chỉnh. Không biết có can thiệp của chánh quyền không, nhưng âu đó cũng là tập quán tốt đẹp để giáo dục lịch sử.

Lối năm 1864, bị quân Pháp bao vây đánh úp ở Gia Thuận. Thất thủ, Trương Định rút gươm tuẩn tiết ở Ao Dinh hồi rạng sáng ngày 20 tháng 8

Mũi Dinh- Hành trình 3 ngày không điện thoại

Thời buổi ngày nay sống một ngày mà thiếu điện thoại là thấy sai sai rồi, đằng nầy lại là đi du lịch xa, phong cảnh thì hùng vĩ đẹp đẽ, thì cảm giác sẽ bức bối lắm. Thoạt đầu mình cũng nghĩ như vậy, nhưng sau lại ngộ ra lại hay, chẳng vướng bận gì, cứ thả người vô mây nước…

Chặng đường gian nan

Theo kế hoạch ban đầu là sẽ đi cùng nhóm bạn, nhưng một phần ngớ ngẩn, phần bận việc nên mình nhớ lộn ngày, thành thử phải khởi hành sau bằng xe giường nằm từ Sài Gòn ra Phan Rang Tháp Chàm. Bắt chuyến xe 12h trưa ở Hàng Xanh với cái bánh bao lót bụng, chuyến xe chạy chậm chạp qua từng dòng xe kẹt cứng ngoại ô Biên Hòa, cảm giác mắc đái mà xe cứ nhích từng centimet một thì thiệt đáng sợ!

Phù, cuối cùng cũng tới trạm dừng, sau khi làm nghĩa vụ xả nước cứu thân, tu chai nước suối một lèo hết trơn thiệt là đã!

Không có cái ngu nào giống cái ngu nào

Đối với mình, cái thú nhứt khi đi xe giường nằm là cảm giác nằm dài ra (chân ngắn nên được quyền nằm dài), trùm cái mền ngang người, gắn tai nghe, để điện thoại bên trên lan-can (thành xe) và phiêu theo từng bản cải lương :)))

Nằm một hồi, tay chân rảnh quá không biết làm gì nên khều khều cái điện thoại. Độp! một âm thanh nhẹ nhàng nhưng có phần cay cú, dòm lại, cái điện thoại “lọt khe” vô ngách xe (giữa kiếng xe và thân xe bằng thép) //// Ghi chú: bạn hình dung chiếc xe giường nằm dài cả chục thước, bên ngoài là kiếng, bên trong là khung sắt, giữa 2 lớp nầy là 1 cái khe có kích thước đúng bằng bề ngang của cái điện thoại iphone. Kiếng thì không bẻ được, mà nếu bẻ được chắc bể hết nguyên miếng kiếng, khung sắt thì cứng như đá.

Sau 1 hồi  moi móc đủ các thể loại từ dây giày, móc áo, tờ báo, xé cây chổi…mà vẫn không ra, tay chân thì đau điếng vì nhồi nhét vô cái khe thần thánh, thiệt tình là muốn khóc tiếng miên. Khách khứa xung quanh cũng nhiệt tình, ai cũng nhiệt tình bới mói kèm vô số lời “mỉa mai” . Sau gần hai tiếng cố gắng, mọi người bỏ cuộc. Mình nằm thẩn thờ, nghĩ thầm là năm nay năm tuổi nên xui, xác định luôn là mất điện thoại, chặng đường ra Phan Rang còn hơn ba chục cây số mà thấy dài vô tận.

Xe tới bến, chủ xe bước ra “chị sẽ cho xe về hãng tháo lấy điện thoại ra cho em, chi phí tầm 10 triệu + chi phí nghỉ xe một ngày của chị nữa”. Nghe như sét đánh ngang tai. Nhưng biết sao giờ??? Mấy anh lơ xe thì nhiệt tình bới móc trong vô vọng. Mình chia tay xe và điện thoại trong tuyệt vọng, nghĩ trong đầu là tiêu bà nó chuyến đi!

11h đêm, điện thoại anh bạn mình reng, bên kia đầu dây báo là đã lấy được điện thoại mà không cần tháo xe. Còn phải nói lúc đó mừng muốn khóc, như ai cho ký vàng. Sau này hỏi lại mới biết là mấy anh lơ xe dùng nam châm và kéo từ từ điện thoại ra. Một sự vô tình là mình mới thay cái ốp lưng kim loại mấy ngày trước đó. Không ai ngờ luôn!!!

3 ngày sau mình quay lại lấy điện thoại, cầm trên tay mà rưng rưng nước mắt. Cũng không quên 3 thùng bia cho mấy anh nhà xe uống lấy thảo 🙂

Cái ngu nầy xin bỏ!

Bãi Tràng & Mũi Dinh

Lấy lại được điện thoại là vui rồi, đi chơi thôi!!!!!

Mũi Dinh ở làng Sơn Hải, xã Phước Dinh (huyện Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận) chỉ cách biển Cà Ná một vòng cung núi, cách trung tâm thành phố Phan Rang – Tháp Chàm chưa đầy 40 km.

Trong thời tiết nắng gắt của vùng đất “gió như phang, nắng như rang” của Phan Rang, chặng đường đó quả là thử thách không nhỏ. Băng qua đồi cát trong cái nắng rát bỏng và cơn gió khô rang, tìm đến Mũi Dinh, bạn sẽ thấy một khung cảnh nên thơ hoang sơ hiếm hoi còn sót lại của dọc ven biển Nam Trung Kỳ hiện ngay trước mắt.

Phương tiện di chuyển vào trong bãi Tràng và hải đăng Mũi Dinh: do thời tiết quá nóng, việc đi bộ hơn cây số trên bãi cát trắng sẽ là thử thách lớn, chiếc công nông nầy có thể giúp bạn 🙂

Tiếc là mình giành không lại 2 bạn gái và quánh tù tì thua thằng ku kia nên đành ngồi sau, không được cảm giác ngồi trên cái mỏ xúc. Hehe, già nhưng vẫn còn ham vui!

Những con dốc trượt dài xa ngút tầm mắt hòa cùng màu nước xanh biếc như một bức tranh được tạo hóa sắp đặt rất khéo léo.

Ngọn hải đăng cổ xưa cao 18 thước, được xây bằng đá granit, ngọn đèn chỉ hướng cho tàu thuyền khơi xa từ Phan Rang vào Tuy Phong, là hoa tiêu cho ngư dân đặc biệt trong mùa mưa bão, đường leo lên ngọn hải đăng mất khoảng 40 phút đi bộ, vượt qua mấy con dốc khúc khuỷu dài chừng 3 cây số.

Lúc mình tới là trời đã tối, chị xe thồ chở lên hải đăng nên không nhìn rõ quan cảnh chung quanh, nhưng ngày về lúc đi xuống, bao nhiêu ngỡ ngàng ập tới khi chung quanh quá đẹp, cảm giác mình quá nhỏ bé giữa bao la đại dương 🙂

Phóng tầm mắt từ Mũi Dinh, thưởng ngoạn toàn bộ bờ biển với núi non hùng vĩ, tựa như một bức tranh nên thơ mà hùng vĩ 🙂

Lần đầu làm chuyện đó

Có vài trải nghiệm mà giờ nghĩ lại mình thấy cũng hay ho thú vị:

  • Lần đầu tiên ngủ lều, đêm đầu trên núi, đêm sau ngay bãi biển. Cảm giác giữa mênh mông trời đất, chỉ có tiếng sóng dập dìu bên cạnh, có ánh trăng e ấp bên trên, thiệt ngộ mà không biết từ ngữ nào diễn tả!
  • Lần đầu tiên cưỡi mình giữa các cơn sóng cao hơn đầu: gió lớn, biển xanh bao la, từng cơn sóng hơn đầu người đánh vào mạn tàu gây cảm giác … té đái trong quần lúc đầu, dần quen thì đỡ hơn, nhưng cũng gây cảm giác kích thích lạ lẫm. Lúc đó mình chợt nghĩ tới cảnh những người vượt biển sau 75 mà rợn người 🙁
  • Có bao giờ bạn nghĩ bạn sẽ rơi vào tình huống lạc giữa rừng sâu, không lối ra, phải đối đầu với sinh tồn bằng sợi dây, bằng chai nước??? hầu hết những kiến thức sinh tồn cơ bản đó  không ai trang bị cho chúng ta (ít nhứt với mình). Chuyến đi đã trang bị cho mình những thứ cơ bản nhứt như vậy: từ nút thắt, nhóm lửa, lấy nước, dựng lều….Chết cha, nói thì nói vậy chứ giờ quên hết rồi !

Bạn bè nào thích kiểu đi vừa khám phá, vừa được trang bị các kỹ năng sống, vừa trải nghiệm không gian còn hoang sơ đẹp bá chấy thì tour kiểu nầy thiệt là lý tưởng 🙂

Như nói ban đầu, chuyến đi nầy mình hoàn toàn không có hình ảnh, ảnh trong bài đều do vay mượn của các bạn trong đoàn.

Cám ơn tình đầu

Tấm hình nầy được chụp cách đây đúng 10 năm ở NVH Thanh Niên, Sài Gòn vào một buổi sáng Thứ Bẩy đẹp trời. Sau khi biên xong tờ giấy nầy, mình đã bén duyên với “tình đầu” và gắn bó nhau gần 5 năm, một chặng đường không quá dài, nhưng cũng không phải là ngắn cho một đứa mới ra trường.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Điều lớn lao nhứt nghiệm ra được trong khoảng thời gian gắn bó nầy đó là công việc mở ra công việc, cơ hội chắp nối cơ hội, đam mê nảy sinh từ quá trình làm việc. Nhớ có lần chị Sếp nói với mình là đừng dại mà nghĩ rằng cứ đi học, cứ ra trường, rồi cứ ngồi chờ đó một ngày đẹp trời “đam mê” sẽ từ đâu bay đến và một công việc ưng ý sẽ đột nhiên rơi trúng đầu. Chỉ có một số ít những bạn may mắn biết được đam mê của mình là gì từ nhỏ, còn đại đa số đều phải vượt qua trải nghiệm cuộc sống, lao động, xử dụng đầu óc, vượt qua phong ba bão táp mới tôi luyện được con người. Chỉ qua trải nghiệm, ta mới biết ta thích gì không thích gì, giỏi cái gì kém cái gì, và nên làm gì cho tương lai.

Bây giờ nghĩ lại mình thầm cảm ơn thời gian đó, nơi đã cho mình những trải nghiệm tuyệt vời; nơi đã gặp các anh chị nhiều kiến thức, nhiệt tình; nơi có một team thần thánh mà tới bây giờ họ vẫn đồng hành cùng mình sau chừng đó thời gian.

Thời gian trôi qua, rồi cũng sẽ có cuộc tình thứ hai, thứ ba, thứ tư… thứ n, nhưng chắc chắn trong mình, cuộc tình đầu nầy sẽ ở một vị trí rất quan trọng với những kỉ niệm đẹp đẽ nhứt!

Cám ơn tình đầu – Samsung J

Nam Kỳ ký ức: hàng ba

“Đêm đêm ra đứng hàng ba. Trông về quê mẹ lệ sa buồn buồn…”

“Hàng ba” là từ chỉ xuất hiện  ở Nam kỳ và có thể gọi là phương ngữ nam kỳ. Nếu như ở miền Bắc hay Trung, người ta xài từ “thềm nhà” hay “hành lang”, thì người Nam kỳ xử dụng từ nầy, nghe loáng thoáng đâu đó vẫn thân thương và gần gũi hơn.

Kiểu nhà thông dụng nhứt ở đây là kiểu nhà 3 gian 2 cháy, kiểu chữ đinh. Hàng ba chiều ngang bằng với chiều ngang ngôi nhà, nhưng dài chỉ từ một mét rưỡi đến hai mét (1,5 – 2m), được rào bởi xi măng và những bông gió thâm thấp, trên là những miếng gạch hai tấc tạo thành cái bệ dài. Chủ ý hàng ba không phải ngăn kẻ trộm, mà là bệ ngồi cho bạn bè chiều chiều nhảy phóc lên hàng ba tán dóc, chuyện trò…

Với đám nhóc chúng tôi, hàng ba là một sân chơi đầy thú vị những ngày hè hoặc sau giờ học. Hàng ba là nơi con gái chơi nhảy dây, lò cò, tạt lon; tụi con trai thì chơi tạt lon, bắn kè; là chổ mẹ ngồi lựa thóc hay chảy tóc cho con gái mỗi bữa trưa hè.

Như trong đoạn cải lương trong tuồng Nửa đời hương phấn, đoạn chị em The với Diệu tâm sự cùng mẹ ở chùa, cảnh bà mẹ mô tả cảnh gia đình quấn quít ngoài hàng ba mà muốn khóc.

 

Quốc lộ 50: Đọc sử bằng cách đi đường (6)

Lộ Dương ở Gò Công

Chúng ta bắt đầu từ bên kia bắc Mỹ Lợi -Cầu Nổi, con lộ “ngựa trạm” xưa –rồi liên tỉnh lộ 5-nay là quốc lộ 50 xuất phát từ địa đầu tỉnh Gò Công. Người Gò Công xưa và nay lúc nào cũng hướng về Sài Gòn hơn Mỹ Tho, mặc dầu Mỹ Tho gần Gò Công hơn Sài Gòn, thành ra ai cũng qua bắc Cầu Nổi, bước qua cái lộ này hết.

Quốc lô 50 xưa khúc từ Cầu Nổi băng qua chợ Mỹ Lợi, đi ngang Xóm Tre của làng Bình Thạnh Đông xưa rồi qua cầu Sơn Qui, gò Sơn Qui (Tân Niên Trung) của nhà họ Phạm chạy về tỉnh lị Gò Công xưa.

Hai bên lộ trồng toàn là cây dương tức cây phi lao lâu năm, cây bự, tán rông và cao, lá xanh nhuyễn nhừ nhọn hoắc như kim may. Dân Gò Công đặt tên con lộ này là ‘Lộ Cây Dương”, lâu ngày gọi tắt là Lộ Dương

Lộ Dương hồi xưa rất thưa thớt người đi lại, nhà cửa hai bên không có nên vắng ngắc. Gò Công là tỉnh đò giang cách trở, “hốc bà tó” nên du khách ít ghé thăm. Trên đường thỉnh thoảng có chiếc xe ngựa. Hồi bà nội còn sống, bà hay kể hồi đó từ nhà mình đi vô thị tứ Gò Công hơn 15 cây số, hai bên đường thênh thênh ruộng lúa, khúc thì mịt mù bụi bờ nên thú dữ vô số. Khúc gần ngã Ba Bình Xuân có một cái mả bên phải vệ đường, nghe nói đâu là mả cũng một ông chuyên giết hổ trong vùng, sau dân thờ tự và đấp mã cúng cho tới ngày nay.

Nhà kiểu Gò Công- ngã Ba Bình Xuân

Ông Hồ Biểu Chánh miêu tả :”Trên lộ Cây Dương xe ngựa đưa người núc ních chạy chậm rì, tiếng lục lạc nhỏ khua xa xa nghe như tiếng nhái”

“Thiệt như vậy, giồng Sơn Quy đầu trong vô tới mé sông Gò Công, còn đầu ngoài đụng con đường quan lộ Gò Công lên Chợ Lớn. Hiện giờ du khách đến đó thì thấy dân cư thưa thớt, nhà cửa xơ rơ…” (Hồ Biểu Chánh)

Đường vô Tân Niên Trung

Lộ Dương chạy thẳng vô khu trung tâm Gò Công xưa. Tại đây có sân banh, dinh chánh tham biện, trường học, tòa án, khu này có mấy cái ao trữ nước mưa cho các công sở gọi là Ao Thiếc.

Dinh chánh tham biện Gò Công là tòa nhà hình bánh ú kiểu Tây, một tầng lầu được xây trong khuôn viên khá rộng

Năm 1864, Đô đốc De la Grandière thiết lập các Sở tham biện (hạt thanh tra or tiểu khu) ở Nam Kỳ do quan người Pháp coi sóc. Từ năm 1865, Nam Kỳ có các tham biện sau : Sài Gòn, Chợ Lớn, Cần Guộc, Tây Ninh, Gò Công, Tân An, Mỹ Tho, Cai Lậy, Biên Hòa, Thủ Dầu Một, Long Thành, Bảo Chánh, Bà Rịa.

Như vậy hạt tham biện Gò Công đã có từ 1865. Đứng đầu hạt tham biện là quan chánh tham biện người Pháp và khu vực của chánh tham biện được gọi là sở tham biện. Năm 1874 thì gọi là ‘địa hạt”, sau 1900 thì gọi là tỉnh, quan đứng đầu là ‘chủ tỉnh”

Dinh tỉnh trưởng Gò Công – đọc thêm ở đây 

Gò Công là tỉnh nhỏ xíu. Theo tài liệu “Annuaire de la Cochinchine Française, 1887”thì năm 1887 Gò Công có 64.170 người An Nam, 13 người Pháp, 588 người Tàu và 14 người Ấn Độ. Dinh chánh tham biện nằm quay mặt tiền ra đoạn đầu của lộ Hộ Mưu sau 1954 đặt là đường Thái Lập Thành. Mặt tiền dinh đâu mặt với trường trung học công lập Gò Công(trường Trương Định) bên phải của dinh là Lộ Dương và sân banh Gò Công.

Xa xa phía sau trái của dinh là cái tháp chuông cao vút của nhà thờ Thánh Tâm xây năm 1940. Chạy từ cầu Sơn Qui theo Lộ Dương quẹo đường Gia Long, vô Tổng Tứ qua cầu sắt Long Chánh về Mỹ Tho.

Phong Việt