Coi lợi tuồng cải lương: LƯƠNG SƠN BÁ CHÚC ANH ĐÀI

Lương Sơn Bá Chúc Anh Đài là một tích Tàu khá nổi tiếng mà chắc ai trong chúng ta cũng từng nghe qua. Trong cải lương, tuồng nầy cũng khá nổi tiếng, nhứt là trong phong cách cải lương Hồ Quảng.

Lạm bàn

Thường người ta phân loại ra ba loại tuồng cải lương: xã hội, dã sử và Hồ Quảng. Tự Ðiển Mở Wiki gọi “cải lương Hồ Quảng” bằng một tên nữa là “cải lương tuồng cổ.” Cái tên nầy giúp người ta hiểu được tổng quát về nội dung của loại hình nghệ thuật trình diễn nầy. “Cải lương Hồ Quảng” cũng là cải lương, nhưng tuồng tích dựa vào những tuồng cổ, mà thường là tuồng cổ Tàu.

Nhiều người cho là nó không thuần Việt và hoàn toàn Tàu, mình thì không đồng ý quan điểm trên. Rõ ràng có sự vay mượn nhưng hoàn toàn mang một sắc thái riêng. Có thể nói đây là loại hình cải lương có nguồn gốc phức tạp từ cải lương Nam Kỳ, hát bội, Kinh kịch, kịch Quảng Đông, võ thuật, nhạc Đài Loan… Tuy nhiên, qua cách trình diễn của các nghệ sĩ An Nam, tất cả các loại hình nghệ thuật nầy phối hợp nhuần nhuyễn với nhau, tạo thành một sắc thái riêng. Khán giả thưởng thức một vở tuồng diễn theo lối cải lương Hồ Quảng nhìn thấy ngay là nó rất Việt Nam, không lẫn với ca kịch Trung Hoa được. Ðó là cái tài của người nghệ sĩ, mà đó cũng là cái đặc thù của văn hóa Nam Kỳ, đón nhận cái của người, nhưng biến hóa nó, thăng tiến nó để nó hay hơn, đẹp hơn mà lại có tính chất Việt Nam.

Lương Sơn Bá- Chúc Anh Đài

Tích Lương Sơn Bá Chúc Anh Đài về nàng Chúc xinh đẹp cải nam trang đến Nghi Sơn học tập, vô tình cờ gặp gỡ một thư sinh thật thà là Lương Sơn Bá. 3 năm học hành với nhau, Chúc sanh tình với họ Lương nhưng Lương Công tử hoàn toàn không nhận ra. Ngày chia tay, Chúc hứa sẽ mai mối em gái cho Lương. Khi Lương đến thì mới biết người con gái đó chánh là Chúc Anh Đài.

Tưởng chừng đến được với nhau, nhưng họ Chúc đã được phụ mẫu hứa gã cho Mã Văn Tài cũng là đồng môn hồi ở Nghi Sơn. Phiền muộn, Lương Sơn Bá qua đời khi đương nhiệm quan tri huyện. Ngày rước dâu ngang qua mộ chàng Lương, bỗng cơn cuồng phong nổi lên, mộ phần Lương Sơn Bá mở ra và Chúc Anh Đài đi vào trong đó. Sau đó, từ trong mộ, một đôi bướm rất đẹp quấn quýt bên nhau và cùng bay đi, bên nhau hạnh phúch.

Tuồng cải lương

Mình coi tuồng nầy lần đầu do Phượng Mai diễn hồi còn truyền hình đen trắng, giờ kiếm lại video đó thì không hấy nữa. Cũng nói thêm, trong các nghệ sĩ cải lương thì Phượng Mai được mệnh danh là Hồ Quảng chi bảo. Mình nhớ hoài một giọng ca thanh trong, một vóc dáng nhỏ nhắn, một gương mặt thanh tú . . . tất cả đã tạo nên một Phượng Mai tài sắc vẹn toàn, một nét riêng không lẫn với bất kỳ nghệ sỹ nào.

Coi Lương Sơn Bá Chúc Anh Đài dễ thấy nhứt sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa cải lương nguyên thủy, ca kịch Quảng đông kết hợp vũ đạo và nhạc truyền thống Nam Bộ.

Dưới đây là trích đoạn hay lúc Lương Chúc tạn mặt và kết nghĩa huynh đệ, tên đường  đến Nghi Sơn. Lớp diễn cũng khá hay với tài ứng biến và tung hứng của Vũ Linh và Kim Tử Long.

 

Lần đầu tới hồ Dầu Tiếng

Hôm vừa rồi có dịp về Dầu Tiếng để trao tặng một số phần quà cho trẻ em ở khu vực nầy. Sau khi đã thu xếp mọi thứ, cả đám đạp ga xuống thăm hồ Dầu Tiếng cho biết.

Khởi hành từ Thị trấn Dầu Tiếng, đi t1hêm khoảng 20 cây số thì tới. Hồ Dầu Tiếng là một hồ công trình thủy lợi có đầu tiên từ năm 1979 với mục đích ban đầu là cung cấp nước tưới tiêu và sinh hoạt cho các tỉnh lân cận . Hồ được đầu tư khởi công xây dựng lớn hơn từ ngày 29/4/1981 và hoàn thành vào ngày 10/1/1985. Để xây dựng công trình thế kỷ này, tỉnh Tây Ninh đã huy động hầu hết thanh niên tham gia đào hồ Dầu Tiếng và là hồ nhân tạo lớn nhứt Việt Nam cũng như Đông Nam Á Châu  Hồ Dầu Tiếng  (Wikipedia)

Tìm hiểu thêm thì biết hồ nầy được xây dựng hoàn toàn bằng sức người hồi thời Kinh tế mới (đi Kinh tế mới) và được “nội địa hóa” tất cả các khâu (khác với hồ Trị An với sự hỗ trợ của Kỹ sư Liên Xô với kỹ thuật cao). Do đó, nghe nói hồ nầy không được tính toán kỹ: đập nước bằng đất nện thay vì bằng bê tông, không tính tới yếu tố động đát hoặc mưa lũ liên tục 24 tiếng…). Do đó, nếu có sự cố xẩy ra thì cả khu vực Đông Nam Kỳ, đặc biệt Saigon sẽ chìm trong mênh mông nước.

DSCF0099

Hồ nằm chàng ngang giữa ba tỉnh: Bình Dương, Bình Phước và Tây Ninh. Chổ đứng chụp mấy hình nầy nằm ở địa phận Bình Dương.

DSCF0100 DSCF0085Khá nhiều khách biển số xe Tây Ninh qua chơi

DSCF0101

Hồ mặc dầu đang lúc mùa mưa nhưng nước vẫn rất cạn. Trong hình là Núi Bà Đen nhìn từ mé hồ Bình DươngDSCF0125

DSCF0109DSCF0111

Nói thì nói vậy thôi, chứ nếu đã chán Saigon đông đúc thì một chuyến đi về với mênh mông cao su, những cung đường uốn lượn, len lỏi vào những rừng lá xanh rờn thì nơi đây cũng có thể là một điểm tới thú vị.

Không liên quan lắm, một số hình ảnh tặng quà đợt vừa rồi:DSCF0011 DSCF0002 DSCF0057

 

 

(18+) Từ điển tên lái

Thiệt ra đi làm cũng có cái thú vui là thỉnh thoảng lại tụ năm tụ bảy nói xàm, nói tục.

Bên dưới là danh mục tên người mà khi đọc lái sẽ mang một ý nghĩa vô cùng bá đạo, được sưu tập, ghi chép sau một thời gian dài bôn ba. Chia sẻ đây để ai thấy hay ho thì copy về nói chuyện phím khi cần 😀

Ai hiểu gì hiểu nha 😀

(danh sách theo thứ tư alphabet)


B
Bách ruồi
Bảo đuồi
Bắc cụ
Bắc cọp
Bắc luồi
Bích đanh
Bích đú
Bích đầm
Bích đóc
Bích đẹp
Bích đéo
Bích đơm
Bích cóc
Bích đự
Bích đóng
Bích đỏng
Bình phuồi
Bình hôi ruồi
C
Chiến thó
Chính pha
Chuẩn ra cày
Công lặc
Công nhủ
Cường buôi
Cường xuyên tu
D
Danh tái
Dung dập
Dung tái
Dũng lái
Đ
Đại du
Đàm cả tú
Đạt chưa chín
Đạt một phít
Đạt phốt mịt
Đạt phít
Đạt tồn phát mịt
Đắc cụt
Đăng hịt
Điền đô
Điệp liên tú
Điệp tít
Định công
Đỗ vít
Đông lít
Đông mít
Đông phấn
Đồng mốc
Đôn lầm
Đức cống
Đức cạp
Đức cút
Đức cớp
Đức nhít
G
Giang trên phường
H
Hà còn
Hà cột
Hà lốn
Hải dưới
Hải dóng
Hải dớ
Hiếu thòn
Huy đầu kẹp
Hương vôn dật
K
Khang được phông
Khanh đầu tấc
Khanh mất oai
Khanh oai bé
Khanh tắm
Kiên sặc
Kiên vứt
Kiệt lặc
Kiệt thanh năng
L
Lang phồn
Lâm đồn
Lâm thồn
Lân cồn
Lập dồn
Lặc còi
Lê phồn
Liêm bố
Liêm phấn
Liên đồn
Liên xồn
Linh có cồn
Linh tiếm
Linh trồn
Lộn lông cò
Long cồn
Long củ
Long da bồn
Long đồn
Long phẩn
Lương chồn
Lực cót
M
Mai dắm
Mai dế
Mai dói
Mai dút
Mạnh lu bồn
Minh chất
Minh tút
N
Nam hồn
Ngọc cắc
Ngọc hu
Ngọc thực
P
Phong lẩn
Phú bò
Phú vòi
Phúc sân
Phương tò
Q
Quân ra tình
R
Rồng lộn
S
Sinh ra tớm
Sinh tắp ra
Sinh vô
T
Tâm thi
Tích xuân
Tiên điết
Tiệp phích
Tính phong
Thái dọc
Thái dũng
Thái dúi
Thái dối
Thành ngọc hối
Thạo nai
Thắm lốn
Thắng giải
Thiện lớn
Thiện tứ
Thiện tám
Thìn đẹp
Thịnh Tu
Thống giúi
Thu cúc
Thu cụt
Thu đạm
Tôn lò
Tùng trinh
Tùng dịch
Trang hến
Trang hống
Trang hó
Trang nguyên mình
Triết mim
Trung tình
Trường em công
Trường đó
Trường lôn
Tú bi
Tú com
Tú đội
Tú đợi
Tú trinh bùng
Tú vo
Tú vóm
V
Việt lú
Vinh sô
Vũ cơ
Vũ vố
Vương cú
Vy téo

Thúi

Cũng có những ngày thúi quắc như hôm nay.

Chợt nhớ tới cách đây mấy ngày, nằm dài trên thảm cỏ, giữa núi trời lồng lộng. Chợt ngẩn ngơ trước cảnh từng đoàn mây lũ lượt kéo nhau trôi trên bầy trời. Mây trôi nhanh lắm, vôi vã nữa, như thể dòng đời tấp nập, con người ta cứ thế bị cuốn đi cuốn đi….

Chợt nghĩ, cuộc đời nhanh vậy, trôi cái vèo là hết. Vậy nỡ mưu hại nhau làm chi, làm chuyện xấu với nhau làm gì, nanh nọc cào xước nỗi đau rồi tham lam sân si.. cuối cùng cũng chỉ về tuyền đài với nắm gạo trong mồm!

Thơm thơm dùm cái, thơm như bông!

 

Bên dòng Hương Giang


MÌnh đang đứng đây, vẳng đằng xa là những giọng nói Huế cao thấp trầm bỗng như những tiếng chim quen hay tiếng ve sầu trong nắng chiều giữa sân trường Đồng Khánh và những tà áo trắng thấp thoáng trước cổng trường, đàng xa là dòng sông rộng dài nằm gối đầu quanh những dãi núi cao thấp chen lẫn nhau, những hàng phượng vĩ đan xen những khóm trúc màu ngọc bích… tất cả là cấu trúc hài hòa đầy âm thanh, ánh sáng và chất thơ của bức tranh tuyệt đẹp khó quên.

 

hương giang – đầu tháng bẩy

Thất bại?

Gần đây mình vô tình đọc được một bài viết rất hay của một bạn trẻ về những trăn trở trong công việc, những khó khăn vấp ngã bạn đã trải qua khi mới chập chững bước vào nghề. Bạn rất lạc quan qua từng khó khăn và sẳn sàng đối mặt để tiếp tục theo đuổi đam mê. Tiếp xúc với mọi người xung quanh, mình không thấy nhiều người có suy nghĩ như bản này.

Mình nhớ có thời gian mình cũng căng thẳng nhiều khi những cố gắng của mình đều không được ghi nhận, bị đánh giá không như kỳ vọng hoặc hoàn toàn bị thất bại theo đánh giá của bản thân. Sau này mình ngộ ra một điều quan trọng là bạn có thể đứng lên nhanh chóng như thế nào sau khi bạn vấp ngã, thất bại. Nếu nỗ lực đầu tiên của không đem lại kết quả, nếu ngừng lại thì sẽ chẳng còn gì để nói. Có lần đọc đâu đó về một nhà khoa học sau 10,000 lần thử nghiệm thất bại, ở lần thứ 10,001 thì anh đã thành công. Người ta hỏi anh nghĩ gì, anh chỉ cho rằng “Tôi không hề thất bại, chỉ là tôi đã tìm thấy 10,000 cách không đem lại kết quả”

Cuộc sống không công bằng, đây là một sự thật. Chị sếp đầu tiên của mình tên Yến, đã nói như vậy ngay nagay đầu tiên mình đi làm. Ừ, bạn có thể than vãn về nó và ước ao rằng mọi chuyện có thể khác đi, hoặc bạn có thể mạnh dạn thực hiện một điều gì đó để thay đổi nó. Do đó đứng có mà lãng phí thời gian than phiền về sự bất công của cuộc sống mà suy nghĩ về cách mà bạn có thể tận dụng lợi thế của tình hình để đem lại lợi ích cho bản thân. Ông Newton có thể dành cả đời để than phiền về trái táo rơi trúng đầu ông ấy. Nhưng thay vào đó, ông ấy đã phát minh ra luật hấp dẫn và bây giờ ông là người được mọi người biết đến dưới danh hiệu người cha của vật lý.

Mình có comment trên bài viết của bản đó là “Hãy cho phép suy nghĩ hướng dẫn hành động của bản thân chứ không phải ngược lại. Ít nhứt nếu thất bại, cũng không cần sợ mà phải bắt đầu lại; hãy biết ơn rằng bạn được trao cho cơ hội để có thể trở nên thành đạt hơn”. Biết là làm luôn khó hơn nói, nhưng cuộc sống là vậy, phải thay đổi thôi!

Phong đã già và bắt đầu suy nghĩ những chuyện bao đồng 🙁

Vài nét về địa danh Vàm ở Nam Kỳ lục tỉnh

Người Nam Kỳ gọi vàm là chổ ngã ba nơi một con sông nhỏ, con rạch chảy ra giáp với con sông lớn.

Ở Gò Công có Vàm Láng là một cảng biển trên sông Soai Rạp, là nơi có rạch Vàm Láng xưa gọi là rạch Cần Lộc đổ ra sông Soai Rạp. Vàm Láng có một giai thoại liên quan đến vua Gia Long.

Trong một lần bị quân Tây Sơn đuổi sau lưng, trước mặt thì mây đen giông gió ào ào, trong cơn tuyệt vọng chúa Nguyễn Ánh đã quỳ xuống vái lên Trời cầu xin thì gió nổi lên dữ dội, thuyền của quân Tây Sơn rượt gần đến thì bị gió thổi gãy cột buồm, văng bánh lái, thuyền xoay vòng rồi lật úp, thuyền quân Nguyễn cũng chao đảo sắp lật, tự nhiên lúc đó có 2 con cá ông kẹp hai bên mạn thuyền chúa Nguyễn Ánh, đưa lưng đỡ và dìu thuyền vào đến ngay đất Vàm Láng bình an vô sự. Sau 1802 vua Gia Long đã sắc phong cho cá ông là Thượng Đẳng Thần cũng từ tích này.

“Anh đi ghe lúa Gò Công
Vô vàm Bao Ngược, bị giông đứt buồm
Thuyền anh cao nhưng sóng cả nhận chìm
Em trông sông bao nhiêu khúc nỗi niềm ruột đau”

Câu ca dao nhắc tới Vàm Bao Ngược .

Vàm Bao Ngược là tên khúc sông Vàm Cỏ đoạn từ vàm sông Tra kinh Chợ Gạo tới Soai Rạp. Khúc này sóng lớn vì nhận nước, ảnh hưởng thủy triều dòng chảy của 3 luồng nước mạnh, một luồng từ sông Tra kinh Chợ Gạo đổ ra, một luồng từ thượng nguồn Vàm Cỏ đổ xuống và một luồng ngược từ Soai Rạp đổ vô. Cho nên xưa ai đi ghe ngang khúc này đều sợ xanh mặt. Bản thân sông Vàm Cỏ cũng có từ Vàm, Vàm đây cũng ám chỉ sông này chảy ra Soai Rạp. Trong thư tịch nhà Nguyễn thì sông Vàm Cỏ có tên sông Ngưu Chữ, tức là sông hình thành do đường trâu đi. Có tích Gia Long cởi trâu vượt sông ở khúc này

Con sông đào Bảo Định ( Sông Vũng Gù ) nối sông Tiền và sông Vàm Cỏ Tây cũng có hai cái vàm.

Vàm Bảo Định phía Tân An là nơi có nhà lầu đồ sộ của Huyện Sỹ Lê Phát Sỹ năm xưa, người ta nói ông Huyện Sỹ xây nhà ngay hàm rồng ở vàm này nên giàu xụ nứt vách đổ tường. Ngày nay khu nhà lầu đó là ủy ban tỉnh Long An.

Vàm Bảo Định mé Mỹ Tho là nơi có tượng ông Nguyễn Hữu Huân .Là vì ngày 19 tháng 5 năm 1875, người Pháp cho tàu chở Nguyễn Hữu Huân xuôi theo dòng Bảo Định về Mỹ Tịnh An và hành quyết lúc 12 giờ trưa.

Ở đất Định Tường xưa có hai cái vàm cũng có tiếng.

Vàm Trà Lọt là ngã ba sông Tiền và rạch Thông Lưu ở Hòa Khánh là nơi trong một đêm tối trời năm 1781 chúa Nguyễn Ánh bị Tây Sơn rượt đã chạy vào, chính ông Lê Văn Duyệt đã dùng sức kéo thuyền chúa vào bờ, gia đình ông Lê Văn Toại đã cưu mang đoàn tùy tùng của Nguyễn Ánh, cung cấp lúa gao, sau đó cho con trai Lê Văn Duyệt theo hầu, và nhờ vậy mà lịch sử VN có Tả Quân Lê Văn Duyệt lừng danh.

Vàm Xoài Mút là nơi Nguyện Huệ phục binh đánh hạm đội của Xiêm năm 1785

“Thứ nhất Vàm Nao, thứ nhì Bao Ngược”

Câu ca dao dẫn chúng ta về An Giang, ở đó có Vàm Nao cũng nổi tiếng sóng to gió lớn. Con sông này ngắn nhưng nối giữa sông Tiền và sông Hậu, có sự chênh nhau về cao thấp nên thủy triều rất mạnh, ghe tàu qua sông này ai cũng sợ. Sông lại có nhiều loài cá rất to như cá hô (Hình), tương truyền nơi này có thủy quái ,có cá sấu hung dữ 5 chân gọi là ” Ông Năm Chèo”

“Núi Sập sấm rền vang tiếng muỗi,
Vàm Nao nước chảy đứt đuôi xà”

Nước sông chảy cuộn xoáy dữ tợn, đến nỗi rắn bơi qua bị xoáy nước cuốn vào vặn đứt đuôi

“Cái Răng, Ba Láng, Vàm Xáng, Xà No
Anh có thương em, xin sắm một con đò.
Để em qua lại mua cò gởi thơ”

Vàm Xáng vì đây là chỗ kinh xáng Xà No đổ ra sông Cần Thơ .Gần đó có chợ nổi nên mua bán tấp nập, ghe thuyền nhộn nhịp, trai thanh gái đẹp hò hát suốt ngày .

Còn hằng hà sa số Vàm nữa kể tới khuya cũng không hết .

Hình 1: Vàm Bảo Định Tân An 1968. Ngó bên trái có nhà lầu Huyện Sỹ

10314001_981941061900801_9201357241498794029_n

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hình 2: Vàm Trà Lọt 1968

12800124_981941221900785_2335213477231737207_n

Hình 3: Vàm Xoài Mút 1968

12801201_981941108567463_7279727343244928056_n