Quốc lộ 50: Đọc sử bằng cách đi đường (1)

Ai mà dân miệt Cần Đước, Cần Giuộc, hoặc mé bên kia Tiền Giang, Gò Công, Chợ Gạo hay xa hơn là Mỹ Tho, thì chắc không mấy xa lạ với Quốc Lộ 50. Đây là con đường thiên lý phía Nam của thành Gia Định xưa .Vùng nầy sát nách Sài Gòn nên có lịch sử khai phá cũng cỡ lịch sử Sài Gòn.

Bây giờ gọi là Quốc Lộ 50, xưa gọi là Liên Tỉnh lộ 50, xưa nữa là con đường thiên lý chạy trạm từ Gia Định thành về Gò Công, Mỹ Tho. Chiều dài chừng 95,2 cây số, bắt đầu từ cầu Nhị Thiên Đường. Đoạn từ Bắc Mỹ Lợi về Gò Công tỉnh lỵ hồi xưa còn gọi là Lộ hàng dương.

Khởi hành nào…

1. Cầu Nhị Thiê n Đường:

Cầu Nhị Thiên Đường là cây cầu bê tông cốt sắt do Pháp xây năm hồi 1923. Nhị Thiên Đường vốn dĩ là nhà thuốc đông y của Tàu có trụ sở tại Tân Gia Ba, Mã Lai và Việt Nam, bán thuốc bắc, bán dầu cù là, dầu gió. Có cái nhà thuốc kế bên cầu tên Nhị Thiên Đường, vậy là chánh thức gọi là cầu Nhị Thiên Đường. Nhưng dân gian cũng hay gọi là cầu Chợ Lớn mới.

Cầu Nhị Thiên Đường là cây cầu linh hồn, là kỷ niệm thơ ấu của tất cả người dân nam Sài Gòn và miệt Cần Giuộc, Cần Đước, Gò Công là vì ông bà tổ tiên con cháu mấy đời đều bước qua cầu nầy trước khi vào thành đô Sài Gòn. Cứ chạy về mà thấy cầu là biết đã tới SG rồi, nên hồi nghe tin cầu sắp bị đập phá, tim nhiều người se thắt lại.

Cầu Nhị Thiên Đường rất cao, cao đến mức hồi xưa mấy ông Ba Tàu chợ Xóm Củi, Chơ Lớn chiều hay tụ năm tụ bảy ra giữa cầu đoán mưa nắng ăn tiền, gọi là hội mưa nắng. Điểm đặc biệt của công trình là hàng cột xanh rêu trên cầu  và các mái vòm cong dưới chân cầu giống nhưng các cầu cổ nổi tiếng ở châu Âu. Hồi xưa mới 6, 7 tuổi, nếu có dịp đi Sài Gòn là ba mình hay lấy cái cầu nầy làm mốc phân nội đô với ngoại thành, hễ nghe nói sắp tới cầu là biết sắp tới Sài Gòn. Mắc đái mắc ỉa cũng ráng ráng nhịn :)))

2. Đất Bình Xuyên

Chạy từ cầu Nhị Thiên Đường xuống thì sẽ đi ngang Bình Hưng, Phong Phú. Đất nầy xưa là đất Bình Xuyên thuộc tỉnh Chợ Lớn, đất thấp chằng chịt sông rạch, nước lên xuống ảnh hưởng của thủy triều sông Nhà Bè, Rạch Cát nên mùa mưa kết hợp thủy triều là ngập lênh láng.

Khu nam nầy là đất dụng võ của một nhơn vật khét tiếng giang hồ, sau làm chánh trị và có quân đội riêng gọi là quân đội Bình Xuyên, đó là ông Bảy Viễn, xưa về miệt Chánh Hưng, vùng chợ Phạm Thế Hiển tới Phong Đước ai cũng sợ ông bảy, sau ngài Tổng thống Ngô Đình Diệm đã dẹp quân Bình Xuyên để ổn định quốc gia.

Khu Bình Hưng giáp bến xe quận 8 -xưa gọi bến xe Ký Thủ Ôn, vì giáp gần sát Sài Gòn nên có rất nhiều vựa vịt, gà vịt từ miệt Gò Công, Cần Đước chở lên thì xuống ở mấy vựa vịt nầy cho nghĩ ngơi bơm xác đậu rồi mới đem vô chợ gà kế bến xe Chợ Lớn tiêu thụ. Gần đây lại có tin dẹp bến xe nầy nên nhiều người xứ Gò cũng ngơ ngác luôn

Xuống chút là Phong Phú, là do làng An Phú và Phong Đước nhập lại với nhau lập nên xã Phong Phú. Phong Phú có chợ Phú Lạc là vùng mổ heo, quay heo. Xưa vùng nam Sài Gòn nổi tiếng lò heo Chánh Hưng chuyên mổ heo gà vịt, sau đó chuyển về Phú Lạc.

Chạy xuôi xuống sẽ gặp cây cầu có tên Ông Thìn. Cầu nầy bắc qua sông Rạch Cát Cần Giuộc. Hồi xưa là cầu sắt. Thập niên 80 dân miệt dưới khổ sở vì cầu Ông Thìn yếu, đi bộ qua cầu la chí chóe. Địa danh Ông Thìn là có thực, là chỉ ông Lê Công Thìn, xưa là người bỏ tiền ra bắc cây đầu bằng gỗ đầu tiên qua sông nầy để khỏi đi đò ngang. Pháp qua làm cầu sắt và giờ là bê tông cốt thép. Mình thì có một ký ức không đẹp về ngôi cầu nầy là vì hồi học đại học, trong lúc trên đường lên lại Sài Gòn, đã tận mắt chứng kiến một tai nạn thương tâm, ngay trước mắt. Giờ nghĩ lại còn rợn da gà 🙁

Xuống nữa là đụng mũi tàu Hưng Long Tân Kim. Tân Kim, Phước Lại là quê vợ cũng là địa bàn hoạt động của ông Nguyễn An Ninh xưa. Thời bao cấp trạm thuế Tân Kim có tiếng tàn bạo tra xét người đi xe đò. Dầu hôi, thuốc Jet Hero hồi xưa đổ đống ở Tân Kim.

Tạm hết phần 1.

Phong Việt.

2 thoughts on “Quốc lộ 50: Đọc sử bằng cách đi đường (1)”

  1. khoái cách viết văn của Phong lắm, mọi sự được diễn tả chân thực với một tình cảm rất nhiều cho điều mình đang viết đến.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *