Coi lợi tuồng cải lương “THÁI HẬU DƯƠNG VÂN NGA”

Thiệt sự mình thích mỗi lần coi lại môt tuồng tích cải lương nào đó, mình lại tìm đọc thêm về câu chuyện, lịch sử, bối cảnh của nó. Chẳng có cái thú nào bằng.

THÁI HẬU DƯƠNG VÂN NGA.

Dẹp xong loạn 12 sứ quân và thống nhất đất nước sau 1.000 năm Bắc thuộc, Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi lấy hiệu Đinh Tiên Hoàng, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư, Ninh Bình. Đây là nhà nước mở đầu cho nền độc lập của nước ta để sau này có những nhà nước và triều đại hùng mạnh Lý, Trần, Lê… Chỉ tiếc là ông qua đời quá sớm với cái chết oan khuất, để lại vợ và con trong rối ren chính sự. Đinh Toàn lên ngôi lúc 6 tuổi, Thái hậu Dương Vân Nga nắm quyền nhiếp chính. Chẳng bao lâu, bà trao long bào cho Thập đạo tướng quân Lê Hoàn. Ông lên ngôi, lấy hiệu là Lê Đại Hành, lập nên nhà Tiền Lê, đánh tan giặc Tống xâm lược.

Sự lựa chọn và quyết định của Dương Văn Nga trong hoàn cảnh quốc gia bấy giờ đã biểu hiện thái độ chính trị sáng suốt của một người có khối óc lớn, xứng đáng được coi là anh hùng. Nếu Dương Văn Nga không biết đặt lợi nước lên trên quyền lợi của dòng họ, bà có thể ngoan cố bảo vệ ngai vàng cho con nhỏ của mình, sẽ gây ra nạn tranh giành, đẩy đất nước vào thảm cảnh rối loạn và kết cục là bị mất nước bởi Tống trào.

_DSC0035

Đền Lê Đại Hành thờ Lê Hoàn và Dương Hoàng Hâu ở Ninh Bình- 2012

Tuồng Thái Hậu Dương Vân Nga này là vở mình thích nhứt trong các bản dựng. Bạch Tuyết qúa xuất sắc trong một Dương Vân Nga quá trẻ, chồng chết, con bị bắt cóc, giặc Tống gửi thơ uy đáp, quan lại trong trào người chủ chiến người chủ hòa, người dòm ngó ngai vàng, chuyện nhà chuyện nước rối ren quá sức. Cho nên, tựa vào Lê Hoàn là lẽ tất nhiên của tâm lý. Trong kịch bản không thể hiện tình yêu của hai người, chỉ thấy giữa Dương Vân Nga và Lê Hoàn có một mối đồng cảm rất lớn, là quyết không đầu hàng giặc Tống. Lý tưởng cao đẹp vì dân vì nước đã đưa hai người đến gần nhau, sau này không ngạc nhiên khi Dương Vân Nga trở thành vợ của vua Lê.

Ở Bạch Tuyết, cái thần toát lên từ dáng đứng, bước đi chính là vì trong mỗi động tác di chuyển là sự kết hợp giữa trình thức ước lệ và tâm lý nhân vật một cách nhuần nhuyễn, tài hoa. Về sau coi trên báo mình biết thêm, ở vai này cánh tay Bạch Tuyết chưa bao giờ “chỉ xuống” để thể hiện cái thần thái uy phong của người đứng đầu hậu cung đương nhiếp chánh trào cang , lợi hại.

Thanh Sang trong vai thập đạo tướng quân rõ ràng chinh phục được khán giả. Ông nắm 10 đạo quân, ngày đêm miệt mài ở quan ải, vất vả biết bao, vậy mà khi kinh thành biến động thì ông phải vội vã chạy về để cùng Thái hậu bàn việc nước. Một người trụ cột như thế thử hỏi làm sao Dương Vân Nga không tin cậy.

Hồng Nga thì bao giờ cũng là người làm mình thích thú mỗi khi cô cất giọng hát. Giọng trầm buồn của cô Nga trong vai Thái hoàng thái hậu ở tuồng Dương Vân Nga dằn xé, vừa cay nghiệt, vừa đớn đau. Vận nước tiên đế bao năm gâỳ dựng nay lại trao tay người ngoại đạo, nổi đau đớn nào sánh bằng?

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *