Thăm Đình Long Thanh- Vĩnh Long

Trong lần về Vĩnh Long trước, trong lúc tìm đường về Văn Thánh Miếu Vĩnh Long, mình bị đi lộn đường. Nhưng cũng nhờ vậy mà mình đã vô tình tìm đến được một trong những ngôi đình đẹp và hoàn thiện nhứt Nam Kỳ (theo đánh giá chủ quan của mình) – Đình Long Thanh.

IMG_4171


Đình Long Thanh cũng nằm  bên dòng Long Hồ, ngay ngã ba sông, day mặt chánh vô đường lộ (đường 8 tháng 3, phường 5), day mặt hậu ra sông Long Hồ, bên kia sông là Chợ Cua sầm uất.

Theo sử sách thì Đình Long Thanh (hiệu là Long Thanh Võ Miếu- 龍清廟宇) được dựng lên bởi lớp lưu dân đầu tiên khi vô vùng đất này khai hoang lập ấp. Năm 1754, con cháu các họ Mai, Hồ, Mạc, Võ đã vận động di dân đóng góp xây dựng một ngôi đình thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh, nhưng không phải tại địa điểm hiện tại. Được sự gợi ý của ông Lê Quang Nguyên quan tuần phủ Hà Tiên và được ông Nguyễn Văn Khiêm không con cháu thờ tự đã ủng hộ hiến tặng hai mẫu đất tại chổ hiện tại để xây đình.

IMG_4174

 

Sau khi việc xây đình đã tạm ổn, hội quí tế của đình mới trình sớ cho triều đình xin sắc phong thần. Tới năm Tự Đức đệ ngủ niên Quý sửu 1852, đình mới được cấp sắc Thần Hoàng Bổn Cảnh chi thần, thuộc ấp Long  Thạnh, Long Thanh thôn, Vĩnh Bình huyện, Vĩnh Long tỉnh.

IMG_4175

 

Tới năm 1913, được sự ủng hộ của bà cả Mai Hữu Tấn nhủ danh Nguyễn THị Mai là người giàu có đã ủng hộ toàn bộ gỗ gồm 64 cây cột, cây làm kèo, xuyên, vách ván (tổng tiền mua cây áng chừng 5,000 đồng – thời đó giá lúa là 2,5 xu một giạ). Các vâtj liệu xây dựng khác được Hội quí tế đình quyên góp từ dân địa phương. Thợ Cả xây dựng là ông Trương Minh Công cho 18 tháng, tiền công 200 đồng và 300 giạ lúa cơm.

Đình xây dựng theo mẫu những đình làng Nam kỳ khác nhưng với qui mô lớn hơn với kết cấu gồm năm căn nóc hình chóp, hai căn nóc bánh ít nối tiếp nhau. Giữa đình là chính tẩm nóc hình bánh ít, phía sau là nhà khách. Phía trước là võ quy nóc hình chóp và võ ca nóc hình bánh ít. Phía bên tả là nhà bếp. Trong chính tẩm là nơi đặt khánh thờ thần Thành Hoàng và khánh thờ Tả Hữu Ban liệt vị. Trước khánh thờ thần Thành Hoàng là hương án hội đồng thờ Quốc Tổ Hùng Vương. Trước khánh thờ Tả Hữu Ban là hương án thờ thần Bạch Mã và thần Thái Giám. Hậu cung thờ các vị tiền hiền, hậu hiền có công xây dựng, bảo vệ ngôi đình. Trong hậu cung có ba bàn hình vuơng với ba khám thờ, chạm lưỡng long chầu nguyệt, sơn son thếp vàng.

Chánh diệnIMG_4190

Võ caIMG_4187

 

Bàn thờ Tiền hiền, hậu hiền, thái giám

IMG_4196Đình nhìn từ mé ngoàiIMG_4199

Bao lam (cửa võng) được sơn son thiếp vàng rất đẹpIMG_4189

Nhà hộiIMG_4198

Hằng năm, tại đình Long Thanh có hai ngày lễ lớn: lễ Hạ Điền ngày 14 và 15 tháng ba âm lịch và lễ Thượng Điền ngày 16 và 17 tháng 10 âm lịch

Hôm mình tới lối chừng 7h sáng, ông từ vừa mở cửa đình để dọn dẹp. Nghe ông tâm sự là việc giữ đình từ tâm chứ không vì lợi ích gì khác. Thế hệ trước của ông đã làm việc này nên tới đời ông cũng vẫn làm, chánh quyền cũng không ủng hộ gì khác. Nghe ông nói, hồi năm 2007, đình Long Thanh bị mất 6 cái lư đồng, 5 độc bình, 6 kỷ lư, một bàn nghi thờ và hàng chục đồ vật kèm theo khác như: chân lư, đỉnh lư, khay trầu rượu… Nhưng dầu sao so với phần còn lại của những đình miễu Nam Kỳ, đây vẫn là một ngôi đình được chăm sóc, bảo quản tươm tất.

Cách đi tới đình Long Thanh

Từ đường Phạm Thái Bường chạy về hướng Long Hồ, quẹo vô đường Trần Phú. Chạy thẳng tới cầu Chợ Cua, qua cầu. Ngay khi qua cầu thì quẹo trái vô đường 8 tháng 3. Cứ vậy chạy thẳng ruột ngựa chừng 3 cây số thì gặp cầu Long Thanh, đình Long Thanh ngay bên dưới chân cầu nầy.

Quanh đình là những cây cổ thụ tán cao có thể nhìn thấy từ phía xa, xung quanh là các nhà vườn xum xuê cây trái, khói sớm từ các mái nhà làm không gian thêm an bình.

Dìa Vĩnh Long thăm Văn Thánh Miếu

Cuối tuần rồi có về Vĩnh Long chơi nhà người bạn, tranh thủ lúc mọi người vẫn còn ngủ nướng, mình đã lọ mọ lấy xe để tìm hiểu một vài địa danh nổi tiếng ở xứ nầy. Một trong những địa điểm đã tìm hiểu trước đó là Văn Thánh Miếu Vĩnh Long. Đọc quanh trên mạng thì không thấy một hướng dẫn nào cụ thể, địa chỉ hay thông tin gì khác. Nhưng không sao, đường đi trong miệng, vừa đi vừa hỏi, cuối cùng cũng tìm ra, không quá xa từ chổ mình ở.


Văn Thánh Miếu Vĩnh Long thờ  đức Khổng Tử tại làng Long Hồ, tỉnh Vĩnh long. Đây là một trong ba Văn Thánh Miếu được xây dựng đầu tiên ở Nam Kỳ cùng với Văn Thánh Miếu ở Biên Hòa và Gia Định.

IMG_4201

Các sĩ phu ở Biên Hòa, Gia Định, Định Tường không chịu làm tay sai cho Pháp và để giữ gìn truyền thống văn hóa dân tộc nên họ đã rời khỏi Gia Định, Biên Hòa để về Vĩnh Long tỵ địa. Họ đã xây dựng Văn Thánh Miếu để làm nơi ôn tập cho các sĩ tử và cũng là nơi để hoạt động văn hóa, đề cao các tiền hiền, giáo dục lòng yêu nước cho nhân dân. Được xây dựng từ năm 1864 và hoàn thành cuối năm 1866 với sự chủ trì của Kinh lược đại thần Phan Thanh Giản, Đề học Nguyễn Thông, sự đóng góp của nhiều đại thần cựu trào cùng sĩ phu và nhân dân ba tỉnh Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên.

Theo lời kể của dân địa phương, Văn Thánh Miếu đã qua nhiều lần tu bổ qua các năm 1872, 1903, 1914, 1933, 1963 và 1994. Tuy đã nhiều lần được trùng tu, tôn tạo nhưng Văn Thánh Miếu Vĩnh Long vẫn giữ được vẻ đẹp tôn quý, thanh cao. Cổng Tam quan của văn Thánh Miếu uy nghi nghiêng mình bên bờ sông Long Hồ yên tĩnh.

IMG_4216

IMG_4217

Khổng môn truyền đạo thiên ban thượng

Thánh Miếu sùng văn vạn đại tôn

(Đạo truyền của Khổng Thánh trên ngàn bực

Miếu Thánh sùng văn cả vạn năm)

Hai hàng cây cao thẳng tắp tạo cho khuôn viên vườn cảnh và khu di tích một bề sâu và không khí uy nghi trầm mặc. Trước cổng đền là tấm bia ghi văn tài của cụ Phan Thanh Giản, mặt trước nêu lý do dựng miếu, xưng tụng công đức Thánh Nhơn và triều đình, mặt sau dương danh những người có công. Hai bia khác đứng gần nhau ở phía ngoài nói về những nhơn sĩ, thân hào và người có công trùng tu, cúng hiến cho Văn Thánh Miếu.

Điện Đại Thành

IMG_4213

IMG_4208

IMG_4206

IMG_4214

Ngoài điện chánh, còn phải kể tới 2 công trình tiêu biểu khác trong khuôn viên Văn Thánh Miếu: Khổng Thánh Miếu & Văn Xương Các.

  • Khổng Thánh Miếu thờ Đức Khổng Tử- tổ Nho Đạo. Theo đó học thuyết của Khổng tử là nền tảng cho đạo trị nước của nhiều triều đại phong kiến. Khi sang Việt Nam, đạo này đã góp phần không nhỏ cho nền văn hóa và học thuật nên các vị vua nhà Lý, nhà Trần cũng lập miếu thờ Đức Thánh Văn.

IMG_4203

  • Văn Xương Các nằm ngay bên phải lối vào khu di tích, hai bên có hai khẩu thần công. Văn Xương Các được xây dựng 2 từng: từng trên để tàng trữ văn thơ, chính giữa là bàn thờ ba vị thiên đế trông coi về văn học. Từng dưới là nơi nghỉ ngơi cho khách đến cúng tế Khổng Tử, và nơi bình văn luận võ của các quan lại lúc vãn trào.

Đọc thêm về   Văn Thánh Miếu Vĩnh Long trên trang của Wikipedia,Văn Thánh Miếu Vĩnh Long của Nguyễn Bá Hoa.

Cách đi tới Văn Thánh Miếu.

Dễ đi nhứt là từ đường Phạm Thái Bường, bo bùng binh để quẹo vô đường Trần Phú, chạy thẳng đến khi gặp cầu Chợ Cua thì quẹo trái (cũng là đường Trần Phú). Chạy thẳng qua cầu Chợ Cua chừng 500 thước là Văn Thánh Miếu, nằm mé trái của con đường, day mặt chánh về phía sông Long Hồ êm ả.

Hôm tôi đến là sáng sớm chủ nhựt, bên kia sông nhiều mái nhà nhấp nhô, khói củi hãy còn bay lờ đờ trong lớp sương sớm, dưới sông từng đợt ghe chở lúa trương chèo xuôi ngược theo dòng nước, chiếc nào chiếc nấy khẳm lừ nhìn rất thơ mộng.

IMG_4216

IMG_4204